Niemieckie słownictwo związane z przemijaniem

Złota polska jesień to moja druga ulubiona pora roku. Uwielbiam kolorowe liście, co roku zbieram też kasztany (i mam potem powypychane kieszenie w kurtce ;)) i grzyby. Jesień ze względu na swoją specyfikę to też czas przemijania. W Polsce obchodzimy Wszystkich Świętych, a m.in u mnie w Szkocji obchodzi się Halloween. Jeśli chodzi o to drugie święto to mam nadzieję, że uda mi się w nim wziąć w tym roku udział. Jestem bardzo ciekawa jak ono „oryginalnie” wygląda. Jakkolwiek makabrycznie by to nie zabrzmiało bardzo też lubię klimat naszego, polskiego święta. Kojarzy mi się głównie z zapachem zniczy i zjazdem całej rodziny. Nie wiem jak u Was, ale u mnie o groby dba się cały rok, więc Wszystkich Świętych to raczej okazja do zobaczenia dawno niewidzianej rodziny i powspominania przeszłości. Nie lubię tylko pluchy i strasznego mrozu.

Jakoś nigdy nie miałam okazji zaobserwować jak ten czas wygląda w Niemczech. Zatem w tej edycji W 80 blogów dookoła świata zadbam o słownictwo związane z przemijaniem i ze śmiercią.

Podstawowym słowem jest der Tod, oznaczający śmierć. Pojawia się ono często w części wyrażeń takich jak np die Todesstrafe – kara śmierci, czy die Todesanzeige – nekrolog. Oprócz tego przedrostek tod- jest często synonimem bardzo, całkiem czy ekstremalnie, skrajnietodmüde – potwornie zmęczony, todernst – bardzo poważny, todschick – bardzo szykowny itp.

Istnieją też wyrażenia, które pomimo przymiotnika tot – zmarły, nieżywy, nie mają nic wspólnego z umieraniem:

der tote Punkt – punkt/sytuacja bez wyjścia
das tote Rennen – wyścig bez rozstrzygnięcia
die tote Leitung – głuche połączenie telefoniczne, elektryczne
das tote Kapital – kapitał, który nie przynosi zysków

Śmierć bywa też często personifikowana. Jeśli czytaliście kiedykolwiek którąś z książek Terry’ego Pratchetta, to na pewno wiecie, że nie zawsze trzeba podchodzić do personifikacji na poważnie. Kosiarz, kostucha to der Sensenmann; der Schnitter. Na sam szkielet mówi się das Gerippe. W języku niemieckim funkcjonuje też potoczna nazwa na spersonifikowaną śmierć – Freund Hein.

Łagodne sposoby opisania faktu, że ktoś umarł:

X ist für immer eingeschlafen. / X ist entschalfen.– X zasnął na wieki.
X hat die letzte Reise angetreten. – X udał się w ostatnią podróż.
Der Herr hat ihn/sie zu sich genommen. – Pan zabrał go/ją do siebie.
X ist von uns gegangen. – X odszedł od nas.
X hat das Zeitliche gesegnet.– X pożegnał się z tym światem.

I takie bardziej brutalne:

ins Gras beißen – kopnąć w kalendarz
sich (Dat) die Radieschen von unten an-, besehen/betrachten – wąchać kwiatki od spodu
verrecken – zdechnąć, wyciągnąć kopyta
abkratzen – wykitować
krepieren – zdechnąć
draufgehen – zginąć
jn/etw über die Klinge springen lassen – poświęcić, zabić, zniszczyć kogoś

Pozostałe słownictwo:

tot sein – być martwym, nieżywym
die Witwe, der Witwer – wdowa, wdowiec
der Verstorbene, die Verstorbene – zmarły(a) (mężczyzna/kobieta)
der Tote, die Tote – zmarły(a), ofiara śmiertelna
der Sarg – trumna
das Grab – grób
die Urne – urna
die Leiche – zwłoki

in hohem Alter sterben – umrzeć w zaawansowanym wieku
mit X Jahren sterben – umrzeć w wieku X lat
sterben an + D – umrzeć na (jakąś chorobę)
Selbstmord begehen – popełnić samobójstwo
die Sterbehilfe – eutanazja
umkommen – zginąć
ums Leben kommen– zginąć, umrzeć
töten – zabijać
(er)morden – mordować

auf dem Friedhof begraben werden – zostać pochowanym na cmentarzu
die Beerdigung – pogrzeb
trauern um +Akk – opłakiwać kogoś, nosić po kimś żałobę
beweinen + Akk – opłakiwać kogoś
vermissen + Akk – tęsknić za kimś
weinen – płakać
kondolieren – składać kondolencje
im Krematorium eingeäschert werden – zostać skremowanym
einen Toten beisetzen/beerdigen – pochować zmarłego

ein Testament schreiben/verfassen – napisać testament
jm etw vermachen – zapisać coś komuś (w testamencie)
jm etw vererben – pozostawić coś komuś w spadku
etw erben – (o)dziedziczyć coś

Powyższy wpis jest częścią akcji W 80 blogów dookoła świata. Jeśli prowadzisz bloga o języku bądź kulturze jednego obszaru językowego to zapraszamy do kontaktu: blogi.jezykowe1@gmail.com. Napisz nam kilka słów o sobie i podaj linka do swojego bloga.

Spodobał Ci się ten wpis? Zapisz się koniecznie do Preclowej Poczty i obserwuj bloga na Bloglovin!


Poniżej pozostałe wpisy z tej serii:

Francja:

Francais-mon-amour – Sprawa życia i śmierci
Blog o Francji, Francuzach i języku francuskim – Dzień Wszystkich Świętych we Francji
Love For France – Wszystkich Świętych na paryskim Père-Lachaise

Holandia:

Język holenderski – pół żartem, pół serio – Jak w Holandii upamiętnia się zmarłych

Niemcy:

Willkommen in Polschland – Niemieckie cmentarze
Niemiecka Sofa – Jak w Niemczech upamiętnia się zmarłych?

Norwegia:

Pat i Norway – Jak w Norwegii upamiętnia się zmarłych?

Rosja:

Rosyjskie Śniadanie – Jak w Rosji upamiętnia się zmarłych?

Szwajcaria:

Szwajcaria moimi oczami – Znani pochowani w Szwajcarii
Szwajcarskie Blabliblu – W Szwajcarii jest niezwykle nawet po śmierci.

Szwecja:

Szwecjoblog – Jak w Szwecji mówi się o śmierci?

Wielka Brytania:

English-nook – Przemijanie po angielsku
English-at-tea – Dzień Wszystkich Świętych w Anglii

Wietnam:

Wietnam.info – Jak w Wietnamie upamiętnia się zmarłych?

10152572_10203864810165399_6764860226285801048_n

Źródła:
Wortschatz und mehr
Wörter und Sätze